Oxu müddəti: ~3 dəq.
Homo rudolfensis termini 1972-ci ildə tapılan bir neçə qalıq hissəsinə verilən addır. Bu qalıq hissələri Keniyadakı Rudolf gölü (indiki Turkana gölü) ətrafında tapıldığı üçün qalığın təmsil etdiyi güman edilən növə Homo rudolfensis adı verilmişdir. Bir çox paleoantropoloqlar bu qalıqların, əslində, ayrı bir növə aid olmadığını, Homo rudolfensis adlandırılan canlının da, əslində, bir Homo habilis, yəni meymun növü olduğunu qəbul edirlər.
Qalıqları tapan Riçard Liki 2,8 milyon il yaş verdiyi və “KNM-ER 1470” adlandırdığı kəllə sümüyünü antropologiya tarixinin ən böyük kəşfi elan edərək böyük əks-səda doğurmuşdu. Likinin fikrincə, bu qədim canlı avstralopitek kimi beyin həcmi çox kiçik, lakin insanabənzər sifətə malik olan və avstralopitek ilə insan arasındakı itmiş halqa idi. Ancaq bir müddət sonra aydın oldu ki, KNM-ER 1470 kəllə sümüyünün bir çox elmi jurnalların üz qabığında dərc olunan “insanabənzər” siması, əslində, sümük parçalarını birləşdirərkən, bəlkə də, qəsdən edilən səhvlərin nəticəsi idi. İnsan üzü anatomiyası sahəsilə məşğul olan prof. Tim Bromic 1992-ci ildə kompüter simulyasiyalarının köməyi ilə aşkar etdiyi bu həqiqəti belə xülasə edir:
“KNM-ER 1470 bərpa edilərkən üz cizgiləri eynilə bugünkü insanların kəllə sümüyünə oxşar şəkildə quraşdırılmışdı. Halbuki apardığımız tədqiqatlara əsasən, üz kəllə sümüyünə daha maili birləşdirilməlidir. Bu isə eynilə avstralopitekdə olan meymunabənzər sifət xüsusiyyətlərini göstərir”.193
Təkamülçü paleoantropoloq C.E.Kronin bu mövzu ilə bağlı belə deyir:
“Kobud şəkildə formalaşdırılmış üz, kəllə sümüyünün kiçikliyi və böyük azı dişlər kimi primitiv xüsusiyyətlər KNM-ER 1470 ilə avstralopitek arasında oxşarlıq təşkil edir… KNM-ER 1470 digər Homo nümunələri kimi başqa incə quruluşlu avstralopiteklər ilə bir çox ortaq xüsusiyyət daşıyır. Bu xüsusiyyətlər sonrakı Homo nümunələrində (yəni Homo erectusda) yoxdur”.194
Miçiqan Universitetindən Ç.Lorinq Breys isə çənə və diş üzərində apardığı təhlillərdə bu kəllə qutusu haqqında eyni nəticəyə gəlir:
“Çənənin böyüklüyü və azı dişlərin əhatə etdiyi yerin genişliyi ER 1470-in, sözün əsl mənasında, avstralopitek üzünə və dişlərinə malik olduğunu göstərir”.195
KNM-ER 1470 üzərində ən az Liki qədər araşdırma aparmış Con Hopkins Universitetinin paleoantropoloqu prof. Alan Uolker də bu canlının Homo erectus kimi “homo”, yəni insan növünə deyil, əksinə, avstralopitek təsnifinə daxil edilməsinin tərəfdarıdır.196
Qısaca desək, avstralopitek ilə Homo erectus arasında keçid forma kimi göstərilməyə cəhd edilən Homo habilis və ya Homo rudolfensis kimi təsniflər tamamilə xəyalidir. Bu canlılar avstralopitek ardıcıllığına məxsusdur. Bütün anatomik xüsusiyyətlər bu canlıların adi meymun növü olduğunu göstərir.
Bu həqiqət Bernard Vud və Mark Kollard adlı iki təkamülçü antropoloqun 1999-cu ildə “Science” (Elm) jurnalında dərc olunan tədqiqatları ilə daha da aydınlaşdı. Vud və Kollard Homo habilis və Homo rudolfensis (kəllə 1470 növü) kateqoriyalarının da xəyali olduğunu, əslində, bu kateqoriyalara daxil edilən qalıqların avstralopitek təsnifi daxilində araşdırılmasını qeyd etmişdi:
Hələ yaxın dövrdə fosil növləri mütləq beyin həcmi, dil qabiliyyəti mövzusundakı çıxarışlar və əlin funksiyası, daşdan alətlər düzəltmək bacarıqları ilə bağlı təsəvvürlər kimi əsaslara söykənilərək Homo kateqoriyasına daxil edilmişdir. Bir neçəsi istisna olmaqla, bu cinsin (Homo) insanın təkamülü çərçivəsindəki tərifi və Homo sərhədlərinin müəyyən olması sanki problemsiz fakt kimi qəbul edilmişdi. Amma… yeni kəşflər, bu kəşflərə dair şərhlər və paleoantropoloji qeydlərdəki məhdudiyyətlər növləri Homo cinsinə daxil etmək üçün istifadə edilən meyarları əsassız hala salıb… Praktikada fosilləşmiş hominid növlər Homo kateqoriyasına dörd əsas meyardan biri və ya daha çoxuna əsasən daxil edilir… Halbuki indi daha da aydın olmuşdur ki, bu meyarların heç biri qənaətbəxş deyil. Kəllə həcmi problemlidir, çünki mütləq beyin həcminin bioloji əhəmiyyətinin olması fərziyyəsi mübahisəlidir. Eyni şəkildə, nitq funksiyasının beyinin ümumi görünüşünə əsaslanaraq izah edilməsinin qeyri-mümkünlüyünə dair olduqca tutarlı sübutlar var və beyinin nitq ilə əlaqədar hissələrinin daha əvvəlki araşdırmaların eyham etdiyinin əksinə, lokalizə olmadığına dair dəlillər var…
Bir sözlə, H. habilis və H. rudolfensisə aid fosil kəşflərini də əlavə etsək, Homo cinsi (bunlar üçün) yaxşı cins deyil. Buna görə də H. habilis və H. rudolfensis Homo cinsindən çıxarılmalıdır… Hələ ki, həm H. habilisin, həm də H. rudolfensisin avstralopitek cinsinə keçirilməsini təklif edirik.197
Vud və Kollardın gəldiyi nəticə qeyd etdiyimiz həqiqəti təsdiqləyir: tarixdə “insanın ibtidai əcdadları” olmamışdır. Bu cür göstərilən canlılar, əslində, avstralopitek kateqoriyasına aid olan meymunlardır. Fosillər bu nəsli tükənmiş meymunlar ilə fosil qeydlərində birdən-birə üzə çıxan Homo – yəni insan növü arasında heç bir təkamül əlaqəsinin olmadığını göstərir.
İstinadlar
- Tim Bromage, New Scientist, cild 133, 1992, səh. 38-41. ↩
- J. E. Cronin, N. T. Boaz, C. B. Stringer, Y. Rak, “Tempo and Mode in Hominid Evolution”, Nature, cild 292, 1981, səh. 113-122. ↩
- C. L. Brace, H. Nelson, N. Korn, M. L. Brace, Atlas of Human Evolution, 2-ci nəşr, New York: Rinehart and Wilson, 1979. ↩
- Alan Walker, Scientific American, cild 239(2), 1978, səh. 54. ↩
- Bernard Wood, Mark Collard, “The Human Genus”, Science, cild 284, no. 5411, 2 aprel 1999, səh. 5-71. ↩