Həyatın Mənşəyi

Gerçək təbiət tarixi – I (Onurğasızlardan sürünənlərə)

Molekulyar müqayisələr təkamülün Kembri müəmmasını dərinləşdirir

Oxu müddəti: ~1 dəq.

Təkamül nəzəriyyəsini Kembri partlayışı ilə əlaqədar çıxılmaz vəziyyətə salan digər həqiqət isə fərqli canlı kateqoriyaları arasında aparılan genetik müqayisələrdir. Bu müqayisələrin nəticələri təkamülçü bioloqların yaxın dövrə qədər “yaxın qohum” hesab etdikləri heyvan kateqoriyalarının genetik cəhətdən çox fərqli olduqlarını üzə çıxarır, beləliklə, onsuz da, yalnız nəzəriyyə şəklində mövcud olan “keçid forma” fərziyyələrini kökündən məhv edir. “Proceedings of the National Academy of Sciences” jurnalında 6 alimin imzası altında dərc olunmuş 2000-ci il tarixli bir məqalədə DNT analizlərinin “bir vaxtlar keçid forma hesab edilən” kateqoriyaları bu siyahıdan çıxardığı belə açıqlanır:

DNT ardıcıllığı təhlilləri filogenetik ağacların yeni şərhini zəruri edir. Bir vaxtlar Metazoa (çoxhüceyrəli heyvanlar) ağacının ən aşağısında duran və ardıcıl mərhələlər nümayiş etdirdiyi hesab edilən təsnifat vahidləri həmin ağacın olduqca yuxarı mövqelərinə doğru yerlərini dəyişir. Bu, təkamül üçün heç bir “keçid forma” saxlamır və ikitərəfli simmetriyalı orqanizmlərin kompleksliyinin mənşəyi barədə bizi yenidən düşünməyə vadar edir.67

Eyni məqalədə təkamülçü müəlliflər daha əvvəl süngərlər, bağırsaqboşluqlular, daraqlılar kimi onurğasız dəniz canlıları qrupları arasında “keçid forma” hesab etdikləri bəzi kateqoriyaların yeni genetik məlumatlar səbəbi ilə artıq belə hesab edilməyəcəklərini bildirir və bu cür təkamül ağacları uydurma məsələsində artıq “ümidlərini itirdikləri”ni belə ifadə edirlər:

Yeni molekulyar əsaslı filogeniyanın gəldiyi bəzi mühüm nəticələr var. Bunların içində ən əhəmiyyətlisi süngərlər, bağırsaqboşluqlular, daraqlılar və ikitərəfli simmetriyalı orqanizmlərin ümumi əcdadı olan “Urbilateria”nın arasındakı “keçid forma” kateqoriyalarının aradan qalxmasıdır… Bunun təbii bir nəticəsi kimi də Urbilateria-ya gedən budaqda çox iri boşluğumuz var. Hazırda yaşayan “primitiv” nəsillərin anatomiyasına əsaslanaraq ardıcıl mərhələlərlə artan komplekslik üzrə ssenari qurmaq, bununla da “selomu (bədən boşluğu) olan heyvanların əcdadı”nın quruluşunu yenidən təsvir etmək ümidimizi itirmişik – bu, köhnə təkamülçü düşüncə tərzində adi hala çevrilib.68

İstinadlar

  1. André Adoutte, Guillaume Balavoine, Nicolas Lartillot, Olivier Lespinet, Benjamin Prud’homme ve Renaud de Rosa, “The New Animal Phylogeny: Reliability And Implications”, Proceedings of the National Academy of Sciences, 25 aprel 2000, cild 97, no. 9, səh. 4453-4456. ↩
  2. André Adoutte, Guillaume Balavoine, Nicolas Lartillot, Olivier Lespinet, Benjamin Prud’homme ve Renaud de Rosa, “The New Animal Phylogeny: Reliability And Implications”, Proceedings of the National Academy of Sciences, 25 aprel 2000, cild 97, no. 9, səh. 4453-4456. ↩